مرکز پژوهش های توسعه و آیندهنگریپژوهش های برنامه و توسعه2645-74667120260421Identifying economic components effective in preventing greenhouse gas emissions in Iranشناسایی مولفه های اقتصادی موثر بر پیشگیری از انتشار گازهای گلخانه ای در ایران24301010.22034/pbr.2025.521515.1540FAمهدیهمودیگروه آموزشی مدیریت و حسابداری، دانشگاه ملی مهارت، تهران، ایران0000-0001-9584-7981Journal Article20250530Economic and financial development is effective on the quality of the environment of countries. Human activities threaten human health with various pollutants. High levels of greenhouse gas emissions have caused 2024 to be the warmest year on Earth since the Industrial Revolution. The present study aimed to investigate the factors effective in reducing greenhouse gas emissions in 1404. The study is descriptive in terms of data collection method (correlation branch) and applied in terms of purpose. The statistical population was the data of the Central Bank, Tax Affairs Organization, and Ministry of Energy with a sample of the last 7 years, which was analyzed with SPSS software. Assuming gross domestic product and green tax as factors effective in greenhouse gas emissions, the study concluded that green tax and gross domestic product have a significant nonlinear relationship with reducing greenhouse gas emissions, with a significance level of 0.050 and 0.036, respectively. Therefore, by using new technologies such as solar and wind energy and improving soil quality by collecting taxes to help develop a green belt of fruit trees around polluting industries, we can help reduce greenhouse gas emissions and increase production, while maintaining a healthy lifestyle and having an impact on the well-being of society.توسعه اقتصادی و مالی بر کیفیت محیط زیست کشورها موثر است. فعالیت های انسانی با آلاینده های مختلف سلامت بشر را تهدید می کند. میزان بالای انتشار گازهای گلخانه ای سبب شده سال ۲۰۲۴ گرمترین سال زمین پس از انقلاب صنعتی باشد. پژوهش حاضر با هدف بررسی عوامل موثر بر کاهش انتشار گازهای گلخانه ای در سال 1404 انجام شد. پژوهش از لحاظ روش گردآوری داده ها توصیفی (شاخه همبستگی) و از لحاظ هدف کاربردی است. جامعه آماری داده های بانک مرکزی، سازمان امور مالیاتی و وزارت نیرو با نمونه 7 ساله اخیر بوده که با نرم افزار SPSS تحلیل شده است. پژوهش با فرض قرار دادن تولید ناخالص داخلی و مالیات سبز به عنوان عوامل موثر بر انتشار گازهای گلخانه ای به این نتیجه رسید که مالیات سبز و تولید ناخالص به ترتیب با سطح معناداری 0.050 و 0.036 ارتباط غیرخطی معناداری با کاهش تولید گازهای گلخانه ای دارد. لذا با استفاده از فناوری های نوین نظیر انرژی های خورشیدی و بادی و بهبود کیفیت خاک با دریافت مالیات برای کمک به توسعه کمربند سبز ناشی از درختان مثمر در اطراف صنایع آلاینده ضمن حفظ زندگی سالم می توان به کاهش تولید گازهای گلخانه ای و رشد تولید کمک نموده و بر رفاه جامعه موثر بود.https://www.journaldfrc.ir/article_243010_4edf16822a79e46951bd1e43f90b785b.pdfمرکز پژوهش های توسعه و آیندهنگریپژوهش های برنامه و توسعه2645-74667120260421Foresight in Open Innovation Research: The Application of Topic Modeling for Identifying Key Themesآیندهنگری در پژوهشهای نوآوری باز: کاربرد مدلسازی موضوعی برای شناسایی موضوعات کلیدی24301310.22034/pbr.2025.545818.1579FAفاطمهثقفیدانشیار دانشگاه تهران0000-0003-4843-6885مهدیهصفریدانشکده مدیریت صنعتی و فناوری، دانشگاه تهران0009-0002-1559-3286جلیلحیدری دهوئیدانشیار دانشگاه تهران0000-0003-4037-6670Journal Article20250907This research centers on understanding the intellectual evolution and conceptual foundations of the open innovation field. To achieve this aim, topic modeling was employed as a data-driven method for uncovering hidden structures within large textual datasets. By analyzing 3,000 articles published between 2003 and 2023, the study identified 22 key themes that have significantly shaped current debates on open innovation. The results demonstrate a gradual shift in scholarly attention from early firm-oriented models toward emerging domains such as organizational culture, data analytics, and agile processes.<br>These findings provide valuable insights for researchers, practitioners, and policymakers, not only by consolidating existing knowledge but also by highlighting research gaps and outlining promising avenues for future inquiry. The study further emphasizes the need to update educational resources, particularly in interdisciplinary areas such as science and technology policy. The identified themes can serve as a roadmap for foresight and educational planning in the field, offering guidance for advancing both academic research and practical application.این پژوهش بر درک سیر تحول فکری و ساختار مفهومی حوزه پژوهشی نوآوری باز متمرکز است. برای نیل به این هدف، از مدلسازی موضوعی بهعنوان یک رویکرد دادهمحور استفاده شده است؛ روشی که برای کشف ساختارهای پنهان در مجموعههای متنی بزرگ به کار میرود. با تحلیل ۳۰۰۰ مقاله منتشرشده در بازه زمانی ۲۰۰۳ تا ۲۰۲۳، این پژوهش ۲۲ موضوع کلیدی مؤثر در شکلگیری مباحث کنونی نوآوری باز را شناسایی کرده است. نتایج نشان میدهند که پژوهشها به تدریج از تمرکز بر مدلهای اولیه شرکتمحور به سمت حوزههای نوظهور مانند فرهنگ سازمانی، تحلیل دادهها و فرآیندهای چابک حرکت کردهاند. این یافتهها، بینشهای ارزشمندی برای پژوهشگران، فعالان و سیاستگذاران فراهم کرده و ضمن برجستهسازی دانش موجود، خلأهای پژوهشی و مسیرهای نویدبخش برای تحقیقات آتی را مشخص میسازند. این مطالعه بر ضرورت بهروزرسانی منابع آموزشی، بهویژه برای رشتههای میانرشتهای نظیر سیاستگذاری علم و فناوری، تأکید میکند؛ زیرا موضوعات استخراجشده میتوانند بهعنوان نقشهراهی برای آیندهپژوهی و برنامهریزی آموزشی در این حوزه عمل کنند.https://www.journaldfrc.ir/article_243013_3b7ad92826f8515e330172642bfa72a1.pdfمرکز پژوهش های توسعه و آیندهنگریپژوهش های برنامه و توسعه2645-74667120260421The Role of Operational and Capital Budget Deficit in the Relationship Between the Size of Government and Underground Economy in Iran: An Application of the NARDL Approachنقش کسری بودجه عملیاتی و سرمایهای در رابطه میان اندازه دولت و اقتصاد زیرزمینی در ایران: کاربردی از رهیافت NARDL24301210.22034/pbr.2025.539033.1564FAمحمدبوشهریدانشجوی دکتری اقتصادسنجی، دانشکده اقتصاد، دانشگاه تهران، تهران، ایران.0009-0005-0552-721Xاحمدرضااحمدیدانشجوی دکتری اقتصادسنجی، دانشکده اقتصاد، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.Journal Article20250908This study investigates the role of the government's operational and capital budget deficits in shaping the asymmetric impact of government size on the underground economy in Iran. To this end, the relative size of the underground economy was first estimated using the Multiple Indicators Multiple Causes (MIMIC) method, revealing an average of 18.3 percent of GDP over the study period. Subsequently, two econometric models were developed using the nonlinear Autoregressive Distributed Lag (NARDL) approach to examine the effects of operational and capital budget deficits on the relationship between government size and the underground economy during the period 1980 to 2021. The long-run estimation results indicate, first, that an increase in the capital budget deficit intensifies both the negative impact of government size expansions and the positive impact of government size contractions on the underground economy. Second, the operational budget deficit exhibits a dual behavior: when the deficit exceeds 4.12 percent during expansions in government size, the previously negative effect on the underground economy becomes unfavorable; conversely, when the deficit exceeds 5.47 percent during contractions in government size, the previously positive effect becomes favorable. These findings suggest that the operational deficit can reverse the direction of impact depending on its magnitude and the nature of fiscal shocks. Additional results show that trade openness and unemployment—used as control variables in the model—have a statistically significant and positive effect on the underground economy.در این پژوهش به بررسی و آزمون نقش کسری بودجه عملیاتی و سرمایهای دولت در اثرگذاری نامتقارن اندازه دولت بر اقتصاد زیرزمینی پرداخته شده است. بدین منظور ابتدا اندازه نسبی اقتصاد زیرزمینی با استفاده از روش میمیک محاسبه شد که حاکی از میانگین 18/3 درصدی در اقتصاد ایران است. سپس در قالب دو الگو و با استفاده از رهیافت خودرگرسیونی با وقفههای توزیعی غیرخطی، اثر کسری بودجه عملیاتی و سرمایهای بر رابطه میان اندازه دولت و اقتصاد زیرزمینی در دوره زمانی 1359تا 1400مورد بررسی و آزمون قرار گرفت. نتایج برآوردها در بلندمدت نشان داد که نخست، افزایش میزان کسری بودجه سرمایهای دولت هم اثرگذاری منفی افزایشها در اندازه دولت بر اقتصاد زیرزمینی و هم اثرگذاری مثبت کاهشها در اندازه دولت بر اقتصاد زیرزمینی را تشدید میکند. دوم، کسری بودجه عملیاتی رفتار دوگانهای دارد، بدین توضیح که افزایش مقدار کسری بودجه عملیاتی از مقادیر 4/12 درصد بههنگام افزایشها در اندازه دولت و 5/47 درصد بههنگام کاهشها در اندازه دولت؛ اثرگذاری منفی افزایشها در اندازه دولت بر اقتصاد زیرزمینی را نامطلوب و اثرگذاری مثبت کاهش ها در اندازه دولت بر اقتصاد زیرزمینی را مطلوب مینماید. یافتههای دیگر اینکه باز بودن تجارت و بیکاری به عنوان متغیرهای کنترلی پژوهش حاضر بهنحو مثبت بر اقتصاد زیرزمینی اثرگذارند.https://www.journaldfrc.ir/article_243012_ebe21df736d303cfd6cb07b3fefbc7d0.pdfمرکز پژوهش های توسعه و آیندهنگریپژوهش های برنامه و توسعه2645-74667120260421Analysis of the Role of Trust in Reducing Financing Costs for Small Businesses from the Perspective of Islamic Bankingتحلیل نقش اعتماد در کاهش هزینههای تأمین مالی کسبوکارهای کوچک از منظر بانکداری اسلامی24301110.22034/pbr.2025.537698.1563FAمحمد سعیدپناهی بروجردیگروه اقتصاد اسلامی، دانشکده اقتصاد، دانشگاه علامه طباطبایی(ره)، تهران، ایران0000-0003-0549-9464احمدعلیرضاییدانشجوی مقطع دکتری اقتصاد اسلامی، موسسه آموزش عالی علوم انسانی اسلامی، دانشگاه بین المللی المصطفی0009-0004-3053-924XJournal Article20250821Abstract<br>Objectives: This study examines the role of trust in reducing financing costs for small businesses from the perspective of Islamic banking. Trust is a key factor in the financing process, and within Islamic banking systems, characterized by Shariah-compliant contracts such as Murabaha, its importance becomes more evident. <br>Methods: Data were collected from 55 Islamic banks across ten countries, including Iran, Indonesia, Malaysia, Saudi Arabia, the United Arab Emirates, Turkey, Pakistan, Egypt, Nigeria, and Bangladesh, comprising 850 observations from bank managers during the second half of 2024. The analysis was conducted using a probit regression model in EViews. <br>Results: The results reveal that trust has a negative and significant effect on Murabaha allocation, indicating that higher levels of trust reduce the likelihood of offering Murabaha contracts. In such cases, banks tend to adopt alternative financing instruments such as partnership or Mudarabah contracts, which involve lower risk. Furthermore, bank size shows a positive and significant impact, suggesting that larger banks, due to greater financial resources and stronger risk management capabilities, are more likely to provide Murabaha financing. Engagement with multiple banks also has a positive and significant effect on Murabaha allocation. <br>Conclusion: These findings underscore the role of trust as a catalyst for promoting alternative financing mechanisms while highlighting that larger banks exhibit a stronger propensity toward Murabaha, especially short-term contracts. The study recommends that Islamic banks enhance trust, leverage soft information, and improve transparency as strategic measures to create favorable financing conditions for small businesses.این پژوهش به بررسی نقش اعتماد در کاهش هزینههای تأمین مالی کسبوکارهای کوچک از منظر بانکداری اسلامی میپردازد. اعتماد یکی از عوامل کلیدی در فرآیند تأمین مالی است که در نظام بانکداری اسلامی، با توجه به ویژگیهایی مانند استفاده از قراردادهای مرابحه و سایر عقود شرعی، اهمیت ویژهای دارد. دادههای تحقیق از ۵۵ بانک اسلامی در ده کشور اسلامی شامل ایران، اندونزی، مالزی، عربستان سعودی، امارات متحده عربی، ترکیه، پاکستان، مصر، نیجریه و بنگلادش گردآوری شده و شامل ۸۵۰ مشاهده از مدیران بانکی در نیمه دوم سال ۲۰۲۴ است. برای تحلیل دادههای دوتایی مربوط به انتخاب نوع قرارداد مرابحه، مدل رگرسیون پروبیت بهکار گرفته شد و برآوردها با استفاده از نرمافزار EViews انجام گرفت. <br>نتایج نشان میدهد که متغیر اعتماد اثر منفی و معناداری بر تخصیص قراردادهای مرابحه دارد؛ بهطوریکه در سطح اعتماد بالاتر، احتمال ارائه مرابحه کاهش مییابد و بانکها تمایل دارند به سمت قراردادهای مشارکتی مانند مضاربه حرکت کنند که ریسک کمتری دارند. همچنین، اندازه بانک اثر مثبت و معناداری داشته و بیانگر این است که بانکهای بزرگتر به دلیل دسترسی بیشتر به منابع مالی و توان بالاتر مدیریت ریسک، بیشتر مرابحه اعطا میکنند. متغیر همکاری با چند بانک نیز اثر مثبت و معنادار نشان داده است. یافتهها تأکید میکنند که اعتماد میتواند محرکی برای استفاده از ابزارهای جایگزین تأمین مالی باشد و بانکهای اسلامی باید بر تقویت اعتماد، استفاده از اطلاعات نرم و ارتقای شفافیت بهعنوان راهبردهای کلیدی برای بهبود شرایط تأمین مالی کسبوکارهای کوچک تمرکز کنند.https://www.journaldfrc.ir/article_243011_fd701ce550f5829f2f6150bd735c7279.pdfمرکز پژوهش های توسعه و آیندهنگریپژوهش های برنامه و توسعه2645-74667120260421Causal Dynamics of Operational Budgeting Barriers and Their Enabling Structures: A Case Study of Tabriz Municipalityپویاییهای علّی موانع بودجهریزی عملیاتی و ساختارهای زمینهساز آن (مطالعه موردی شهرداری تبریز)24301410.22034/pbr.2025.549337.1583FAفهمیدهقربانیگروه توسعه اقتصادی و برنامه ریزی، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه تبریز- تبریز- ایران0000-0002-9158-1183داودبهبودیگروه توسعه اقتصادی و برنامه ریزی- دانشکده اقتصاد و مدیریت- دانشگاه تبریز- تبریز- ایران0000-0002-5893-3271Journal Article20250925Introduction<br>Over the past two decades, performance-based budgeting (PBB) has emerged as a key reform in public financial management, particularly in the context of urban governance. Unlike traditional input-driven budgeting, PBB emphasizes outputs and results, prioritizing efficiency, effectiveness, transparency, and accountability. Tabriz Municipality, as one of Iran’s largest metropolitan governments, illustrates these challenges in practice. Investigating its case can provide broader insights into the difficulties faced by other municipalities in the country. <br>Data and Method<br>The study builds on the conceptual framework of barriers to PBB developed by Ghorbani et al. (2025). Rather than producing a mere checklist of obstacles, the research adopts a systems thinking approach to explore how institutional and managerial structures continuously reproduce these barriers.<br>System archetypes were employed to map causal loops and identify recurring patterns of behavior. <br>Results <br>The systemic analysis revealed that barriers to PBB implementation in Tabriz Municipality are multi-layered and deeply embedded within institutional, cultural, and structural contexts. Eight critical archetypes were identified:<br>- Program–budget misalignment<br>- Weak inter-institutional coordination<br>- Limited adaptive capacity<br>- Resource constraints<br>- Financial dependence on the central government<br>- Rent-seeking behavior<br>- Revenue instability<br>- Imposed additional responsibilities<br>Discussion and Conclusion<br>The results align with both domestic and international evidence. For example, Ghodrati et al. (2011) identified managerial weaknesses and structural inefficiencies in Qom Municipality, while studies by Kontadi and Livrianti (2022) and Salahuddin et al. (2024) reported bureaucratic resistance, insufficient institutional capacity, and political pressures in developing countries. Similarly, the IMF (2009) and case studies, such as those from Slovakia (Sciendo, 2022), highlight fiscal transparency, financial independence, and alignment between strategic goals and resource allocation as prerequisites for success.<br>The convergence of findings suggests that Iranian municipalities face not only local barriers but also globally recognized structural challenges. Therefore, reforms must move beyond piecemeal or short-term measures and instead focus on deep institutional and structural transformations.<br>This study is limited by its single case study design and reliance on qualitative methods, which restricts the generalizability of its findings.پژوهش حاضر با رویکرد کیفی و بهرهگیری از چارچوب تفکر سیستمی و رویکرد پویایی سیستم کیفی به شناسایی و تحلیل پویاییهای علّی و ساختارهای زمینهساز بروز موانع استقرار بودجهریزی عملیاتی در شهرداری تبریز پرداخته است. در گام نخست، ساختارها و فرآیندهای موجود در الگوی مفهومی موانع استقرار بودجهریزی عملیاتی شناسایی و نقاط اهرمی پیشنهاد شد. کهنالگوهای شناساییشده در این مطالعه شامل ۸ کهنالگوی انطباق برنامه و بودجه، هماهنگی نهادهای محلی، ظرفیت سازگاری، محدودیت منابع، وابستگی به دولت، رانت، درآمدهای ناپایدار و تحمیل بار اضافی است که در قالب ۴ نوع کهنالگو شامل تنزل اهداف، محدودیت رشد، جابهجایی مرز مشکل و راهحلهایی که شکست میخورند طبقهبندی شدند. در ادامه، با اتکا به چارچوب سطوح مداخله میدوز، نقاط اهرمی نظیر کنترل و نظارت مؤثر، تمرکززدایی، تهیه گزارش عملکرد دورهای، تقویت ارتباط بین بودجه و اقتصاد شهر و مدیریت جامع شهری تحلیل و اولویتبندی شد. یافتهها نشان میدهد که غلبه بر موانع بودجهریزی عملیاتی صرفاً از طریق شناسایی موانع ممکن نیست، بلکه نیازمند اصلاح ساختارهای بنیادین، تغییر الگوهای ذهنی مدیران و اتخاذ مداخلات عمیق و پایدار است. نتایج این پژوهش از منظر سیاستگذاری حاکی از آن است که شهرداریها برای استقرار موفق بودجهریزی عملیاتی باید ضمن حرکت به سوی استقلال مالی و تنوعبخشی به منابع پایدار، به تقویت ظرفیت نهادی، شفافیت و پاسخگویی بپردازند. این یافتهها فراتر از مورد تبریز، برای سایر کلانشهرها و حتی شهرداریهای متوسط کشور نیز قابل تعمیم بوده و میتواند مبنای اصلاحات سیاستی و نهادی در نظام مدیریت مالی شهری ایران قرار گیرد.https://www.journaldfrc.ir/article_243014_4d07cb6d22efd6922f887a608d26b39a.pdfمرکز پژوهش های توسعه و آیندهنگریپژوهش های برنامه و توسعه2645-74667120260421- Identifying Obstacles to the Development and Promotion of the Policy Consulting System in Iran's Political Ecosystemشناسایی موانع توسعه نظام مشاوره سیاستی در زیستبوم سیاستی ایران24301610.22034/pbr.2025.552987.1587FAمحمدعلیشاپورآبادیدکترای برنامه ریزی روستایی، دانشگاه اصفهان، سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان قم، قم ایران0009-0001-5039-9158محمدرضارضائیمرکز پژوهش های توسعه و آینده نگری0000-0001-6204-7806Journal Article20251020The aim of this study is to identify and formulate the obstacles to the development and promotion of the policy consulting system in the political ecosystem of Iran. To achieve this goal, the research data were collected through documentary methods and the study of the scientific discourse space related to the field of the policy consulting system in the political ecosystem and analyzed using the content analysis method in two stages of open coding (statements and verbal evidence and determination of concepts and categories) and axial coding (combination of concepts and components). The findings of this study revealed nine main themes: the lack of development and promotion of the policy consulting system in the framework of the country's governance framework and structure; the inefficiency of the policy-making system and its ambiguity; inefficient bureaucracy and lack of problem-solving ability in the current bureaucracy; lack of institutionalization and institutional continuity and the crisis of identity and distinction of units and the consulting system in the country's political system; lack of transparency and unprofessional politicization of consulting institutions; dysfunctions and ineffectiveness of consulting units and organizations; communications, capacity building and representativeness of units and the consulting system; Human resources related to policy consulting and financing and independence of consulting units have been identified and formulated. As a result, by identifying the main and sub-themes and their components in the form of obstacles and harms resulting from the development and effectiveness of the policy consulting system in the political ecosystem, the groundwork and capacity building are provided for redesigning the policy consulting system and changing the mental space and attitude of the country's policymakers towards the policy consulting systemهدف پژوهش حاضر شناسایی و صورتبندی موانع توسعه نظام مشاوره سیاستی در زیست بوم سیاستی ایران است. برای دستیابی به این هدف، دادههای پژوهش به روش اسنادی و بررسی فضای گفتمان علمی مرتبط با حوزه نظام مشاوره سیاستی در زیست بوم سیاستی گردآوری شده و با استفاده از روش تحلیل مضمون در دو مرحله کد گذاری باز(گزاره ها و شواهد گفتاری و تعیین مفاهیم و مقوله ها) و کدگذاری محوری(ترکیب مفاهیم و مولفه ها) تحلیل شدهاند. یافتههای این مطالعه مولفههای محوری(مضامین پایه) نهگانه اصلی مانع توسعه نظام مشاوره سیاستی را در قالب "چارچوبها و ساختار حکمرانی کشور"؛ "ناکارآمدی نظام سیاستگذاری و مبهم بودن آن"؛ "بورکراسی ناکارآمد و نداشتن قابلیت حل مساله در دیوان سالاری فعلی"؛ "عدم نهادینگی و مداومت نهادی و بحران هویت و تشخص واحدها و نظام مشاوره" ؛ "فقدان شفافیت و سیاستزدگی غیرحرفه ای نهادهای مشاورهای"؛ "کژکارکردیها و عدم اثربخشی واحدها و سازمانهای مشاورهای"؛" ارتباطات، ظرفیتسازی و قابلیت نمایندگی واحدها و نظام مشاوره"؛ "منابع انسانی مرتبط با مشاوره سیاستی" و "تامین مالی و استقلال واحدهای مشاوره" شناسایی و صورتبندی کرده است. نتیجه آن که با شناسایی مضامین اصلی و فرعی و مولفههای آن در قالب موانع و آسیبهای مترتب بر توسعه و اثربخشی نظام مشاوره سیاستی در زیست بوم سیاستی زمینهسازی و ظرفیتسازی برای بازطراحی نظام مشاوره سیاستی و تغییر فضای ذهنی و نگرشی سیاستگذاران کشور نسبت به نظام مشاوره سیاستی فراهم میگرددhttps://www.journaldfrc.ir/article_243016_cd86b10e673eae527ca49a9f9a7cdcee.pdf