مرکز پژوهش های توسعه و آینده‌نگری پژوهش های برنامه و توسعه 2645-7466 مقالات آماده انتشار 2026 05 18 Estimating the Size of Foreign Direct Investment with Fuzzy Systems Approach in Iran برآورد حجم سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی با رهیافت سیستم‌های فازی در ایران 243849 10.22034/pbr.2026.532987.1550 FA آنیتا دولت زاده دانشجوی دکتری اقتصاد بین‌الملل، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران. 0000-0002-2426-9616 حمیدرضا حری دانشیار اقتصاد، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران. 0000-0002-2426-9616 سید عبدالمجید جلایی استاد تمام اقتصاد بین‌الملل، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران. 0000-0001-8154-9123 Journal Article 2025 07 08 The aim of this study is to estimate the function and volume of FDI in Iran. Since data related to FDI are often inaccurately recorded or reported less than the actual amount, the fuzzy systems method estimates this variable. If the answers obtained from fuzzy estimation are similar to the existing results, this method can be used to obtain data on the FDI variable and predict it in future years. For this purpose, two variables, gross domestic product and real exchange rate, were used in the period 1986-2022, and then the FDI variable was. The results showed that the trend of this variable is the same as the reported trend, so that the fuzzy method can be a suitable method for estimating and predicting the size of the FDI variable accurately and realized. Also, to estimate the Iranian FDI model, an autoregressive model with distributional lags was used. The results showed that the variables GDP, real effective exchange rate, import tax, as well as lags of inflation rate and cost of capital employed are significant in the short run. Also, in the long run, all the variables in the model are statistically significant. هدف این مطالعه برآورد تابع و حجم سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی ایران است. از آنجایی که داده‌های مربوط به سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی در بعضی سال‌ها به طور دقیق ثبت نشده و در بسیاری از موارد کمتر از حد واقعی گزارش شده‌اند، بنابراین برای برآورد این متغیر، از روش سیستم‌های فازی استفاده می‌شود. اگر جواب‌های حاصل از تخمین فازی، به نتایج موجود شبیه باشند، می‌توان از این روش، برای بدست آوردن داده‌های متغیر سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی و پیش‌بینی آن در سال‌های آینده استفاده کرد. برای این منظور از دو متغیر تولید ناخالص داخلی و نرخ ارز حقیقی در دوره زمانی 1401- 1365 استفاده شده و سپس متغیر FDI استخراج گردیده است. نتایج نشان داد که روند این متغیر همانند روند گزارش شده می‌باشد، بنابراین روش فازی می‌تواند یک روش مناسب برای برآورد و پیش‌بینی اندازه متغیر FDI به صورت دقیق و تحقق یافته باشد. همچنین برای برآورد مدل سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی ایران، از الگوی خودرگرسیون با وقفه‌های توزیعی استفاده شده است. نتایج نشان داد که متغیرهای GDP، نرخ ارز حقیقی موثر، مالیات بر واردات و نیز وقفه‌های نرخ تورم و هزینه سرمایه استفاده شده در کوتاه‌مدت معنا‌دار می‌باشند. در بلندمدت نیز تمام متغیرهای موجود در مدل از نظر آماری معنادار هستند.