پژوهش های برنامه و توسعه

پژوهش های برنامه و توسعه

بررسی عوامل مؤثر بر کیفیت حکمرانی صندوق‌های ثروت حاکمیتی با استفاده از مدل رگرسیون واکنش کسری بازه صفر و یک

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
خدیجه کابلی 1
محمدتقی گیلک حکیم آبادی 2
زهرا (میلا) علمی 2
1 دانشکده علوم اقتصادی و اداری، دانشگاه مازندران؛ ایران
2 استاد دانشکدۀ علوم اقتصادی و اداری، دانشگاه مازندران، ایران
10.22034/pbr.2025.515411.1517
چکیده
هدف اصلی این پژوهش، ارزیابی اثرگذاری عوامل مختلفی مانند وضعیت حکمرانی ملی کشورهای منتخب ، نوع رژیم سیاسی و سطح توسعه‌یافتگی کشورها، بر کیفیت حاکمیت صندوق‌های ثروت حاکمیتی با تأکید بر صندوق‌های دارای ساختار شرکتی می‌باشد. برای برآورد عوامل اثرگذار بر کیفیت حاکمیت صندوق‌های ثروت، از داده‌های 49 کشور منتخب از جمله ایران در سال 2022 و از روش رگرسیون واکنش کسری (Fractional Response Models) در بازه صفر و یک استفاده شده‌ است. نتایج حاصل از تخمین مدل و اثرات نهایی، نشان داد که یک درصد افزایش در شاخص‌ میانگین حکمرانی خوب، به طور متوسط، احتمال افزایش در کیفیت حاکمیت صندوق‌ را به میزان 0.10 درصد افزایش می‏دهد. براساس اثر نهایی محاسبه شده، یک درصد افزایش در شاخص سهولت انجام کسب و کار و یک درصد افزایش در شاخص ادراک فساد، به طور متوسط، احتمال افزایش در کیفیت حاکمیت صندوق را به ترتیب به میزان 0.85 درصد و 0.37 درصد افزایش می‌دهد.
نوع صندوق (کالایی، غیرکالایی مانند صندوق‌های دارای ساختار شرکتی) اثر معناداری در کیفیت حکمرانی صندوق‌ها ندارد. همچنین در کشورهای دموکراتیک، صندوق‌ها کیفیت حکمرانی بهتری دارند.
با توجه به نتایج این مطالعه و رتبه پایین کیفیت حکمرانی صندوق توسعه ملی کشور و نیز وضعیت نامناسب عوامل مؤثر بر بهبود کیفیت حکمرانی صندوق در ایران‌ مانند وضعیت نامناسب شاخص سهولت انجام کسب و کار و حکمرانی ملی ضعیف، تلاش حداکثری جهت تقویت و بهبود فضای کسب و کار، برقراری حاکمیت قانون و ثبات قوانین، به منظور بهبود کیفیت حکمرانی صندوق کشور ضرورتی اجتناب‌ناپذیر می‌باشد.
کلیدواژه‌ها
صندوق ثروت حاکمیتی
تابلوی امتیازات حکمرانی صندوق‌ها (GRS)
حکمرانی خوب
مدل‌ واکنش کسری بازه صفر و یک

عنوان مقاله English

Examining Factors Influencing the Governance Quality of Sovereign Wealth Funds Using Zero-One Inflated Beta Regression, with Emphasis on Corporate-Structured Sovereign Wealth Funds

نویسندگان English

Khadijeh Kaboli 1
Mohammad Taqi Gilak Hakimabadi 2
Zahra Elmi 2
1 Faculty of Economic and Administrative Sciences, University of Mazandaran; Iran
2 Professor, Faculty of Economics and Administrative Sciences, University of Mazandaran, Iran(Corresponding Author)
چکیده English

This study investigates the influence of key national factors—namely, the quality of governance, political regime type, and level of development—on the governance performance of sovereign wealth funds (SWFs), with a particular focus on those operating under a corporate structure. Utilizing 2022 data from 49 countries, including Iran, the analysis employs a Fractional Response Model to explore the relationship between these factors and SWF governance quality. The findings reveal that a 1% improvement in the Good Governance Index increases the likelihood of enhanced fund governance by approximately 0.10%. Similarly, a 1% rise in the Ease of Doing Business Index, the Corruption Perception Index, and the Rule of Law Index leads to increases in governance quality probability by 0.85%, 0.38%, and 0.73%, respectively. Notably, the type of fund—whether commodity-based or noncommodity-based—does not significantly influence governance quality. However, sovereign wealth funds in democratic countries tend to exhibit markedly better governance standards. Given Iran’s low governance ranking for its National Development Fund and the poor performance in critical influencing factors, such as weak national governance and an unfavorable business environment, the study underscores the urgent need for comprehensive reforms. Key priorities include improving the ease of doing business, strengthening the rule of law, and ensuring legal and institutional stability to elevate the governance quality of sovereign wealth management in the country.

کلیدواژه‌ها English

Sovereign Wealth Fund
Governance Scorecard (GRS)
Good Governance
Fractional Response Models In the range of zero and one
اتاق بازرگانی صنایع معادن و کشاورزی ایران (1398). گزارش صندوق توسعۀ ملی، نشر مرکز پژوهش‌های اتاق ایران.
توکلی، غلامرضا؛ معینیان، امین؛ رضایان قیه‏باشی، احد و طهماسب، احسان (1403).  «ارائۀ الگوی ارزشیابی حکمرانی اقتصادی در ایران بااستفاده از شاخص‌های ارزشیابی بین‌المللی»، مجلس و راهبرد، 31(118)، 86-47.
ربیع‏زاده، محمد و حاجیلو، محمدحسین (1397). «بررسی عوامل سیاسی اثرگذار بر کارآمدی صندوق توسعۀ ملی ایران»، اولین کنفرانس ملی اقتصاد، حسابداری و امور بانکی، آستارا ، https://civilica.com/doc/905008
صدیقی، علیرضا و جلالی موسوی، عاطفه (1402). «بررسی گزارش عملکرد صندوق توسعۀ ملی (19208)»، ماهنامۀ گزارش‌های کارشناسی مرکز پژوهش‏های مجلس شورای اسلامی، 31 (5). (19208).
کریمی فرد، حسن (1390). «ارزیابی صندوق درآمدهای ملی ناشی از فروش منابع طبیعی تجدیدپذیر، با تأکید بر صندوق توسعۀ جمهوری اسلامی ایران»، فصلنامۀ مجلس و راهبرد، 18(68)، 184-147.
محمودی، وحید؛ عبده تبریزی، حسین؛ شیرکوند، سعید و قهرمانی، رضا (1398). «الگوی حکمرانی و تخصیص منابع در صندوق توسعۀ ملی ایران»، فصلنامۀ اقتصاد مالی، 13 (49) 100-47.
نبی‌زاده، علی‏حسین؛ فرزین، محمدرضا و خاندوزی، احسان (1397). «ارائۀ الگوی مناسب صندوق ثروت ملی ایران با تأکید بر مقاوم‏سازی اقتصاد»، مطالعات مدیریت راهبردی دفاع ملی، 2(8 )، 131-107.
هوشنگی، اعظم (1401، خرداد 26). «تدوین سند حکمرانی صندوق توسعۀ ملی»، روزنامۀ دنیای اقتصاد، بازیابی‏شده از https://donya-e-eqtesad.com/116/3873915.
 
Adebayo, A. (2022). Assessing Ownership and Organizing Models of Public Enterprises in Two Countries: South Africa and Singapore. Journal of Management & World Business Research, 15(1).‏
Aggarwal, R., & Goodell, J. W. (2018). Sovereign wealth fund governance and national culture. International Business Review, 27(1), 78-92
Akyol, M., & Yildiz, B. (2017). Impact of size of the national asset funds on economic development: panel data analysis on select nations. Journal of Economics Library, 4(2), 194-205.
Amar, J., & Lecourt, C. (2023). Sovereign wealth fund governance: A trade-off between internal and external legitimacy. International Business Review, 32(6), 102193.‏
Ander, J., & Teplý, P. (2014). Sovereign Wealth Funds in Theory and Practice. Charles University in Prague, Karolinum Press.
Asian Development Bank. "Revenue Equalization Reserve Fund: Overview.", https://www.adb.org/sites/default/files/linked-documents/47314-001-sd-03.pdf. Accessed Nov. 26, 2020.
Bostan, M., & Ergen, M. (2017). The Role of Wealth Funds in an Entrepreneurial Economy. Turkish Policy Quarterly, 16(2): 39-46.
Capapé, J. (2009). Sovereign wealth funds: Why were they born. Available at SSRN 1522908.
Carpantier, J. F., & Vermeulen, W. N. (2021). Success and Failures of SWFS on the Macroeconomic Performance, Time-Varying Objectives and First Liquidations of Sovereign Wealth Funds (No. 2021006). Université catholique de Louvain, Institute de Recherches Economiques et Sociales (IRES)
Cheng-Han, T., Puchniak, D. W., & Varottil, U. (2014). State-Owned Enterprises in Singapore: Historical insights into a Potential Model for Reform. Columbia Journal of Asian Law, 28(2). https://doi.org/10.7916/cjal.v28i2.3347.
Chen, C. (2016). Solving the puzzle of Corporate Governance of State-Owned Enterprises: The path of the Temasek model in Singapore and lessons for China. Northwestern Journal of International Law and Business. 36 (2), 303-370.
Chung, W., Ha, H., & Kim, B. (2016). Money transfer and birth weight: evidence from the Alaska permanent fund dividend. Economic Inquiry, 54(1), 576-590
Cuervo-Cazurra, A., Grosman, A., & Wood, G. T. (2023). Cross-country variations in sovereign wealth funds’ transparency. Journal of International Business Policy, 6(3), 306-329.‏
Detter, D., & Fölster, S. (2016). The public wealth of nations: how management of public assets can boost or bust economic growth. Springer
Dewenter, K. L., Han, X., & Malatesta, P. H. (2010). Firm values and sovereign wealth fund investments. Journal of Financial Economics, 98(2), 256-278.
Gangi, F., Meles, A., Mustilli, M., Graziano, D., & Varrone, N. (2019). Do Investment Determinants and Effects Vary Across Sovereign Wealth Fund Categories? A firm-level analysis. Emerging markets review, 38, 438-457.‏
Kinon, V. (2021). Three essays on the rise and governance of sovereign wealth funds (Doctoral dissertation, Aix-Marseille).
Khalil, S. (2020). Sovereign funds to manage the wealth of countries. Who manages the wealth of Iraq?! Retrieved from: https://rawabetcenter.com/en/?p=7400.
Kubo, K., & Phan, H. V. (2019). State ownership, sovereign wealth fund and their effects on firm performance: Empirical evidence from Vietnam. Pacific-Basin Finance Journal, 58, 101220. https://doi.org/10.1016/j.pacfin.2019.101220.
Lenihan, A. T. (2014). Sovereign wealth funds and the acquisition of power. New Political Economy, 19(2), 227-257.
Lin, K. J., Lu, X., Zhang, J., & Zheng, Y. (2020). State-Owned Enterprises in China: A review of 40 years of research and practice. China Journal of Accounting Research, 13(1), 31-55.
Maire, J., Mazarei, A., & Truman, E.M. (2021). Sovereign wealth funds are growing more slowly, and governance issues remain. Policy Brief, PIIE
Matambo, M. (2021). Factors impeding the operationalisation of Zimbabwe's commodity-based Sovereign Wealth Fund. University of Johannesburg (South Africa).‏
Nguyen, T. T., & Nguyen, H. T. (2020). State ownership and firm performance in Vietnam: The role of state-owned holding company. Asian Journal of Business and Accounting, 13(2), 181-212.‏
Nguyen, H. C., & Nguyen, D. T. (2021). The impact of non-commodity sovereign wealth funds’ ownership on the domestic target firm performance. Cogent Economics & Finance, 9(1), 1878620.‏ https://doi.org/10.1080/23322039.2021.1878620
Note on Stabilization/wealth funds- a case study analysis. World Bank Group. 2018.
OCED (2022), State-owned holding companies: Background note for the Asia-Pacific Network Meeting on Corporate Governance of State-Owned Enterprises (December 2022), https://www.oecd.org/corporate/state-owned-holding-companies-background-note.pdf
OECD (2024), Ownership and Governance of State-Owned Enterprises 2024, OECD Publishing, Paris, https://doi.org/10.1787/395c9956-en.
Papke, L.E. &  J.M. Wooldridge (1996). Econometric methods for fractional response variables with an application to 401(k) plan participation rates. Journal of Applied Econometrics 11 , 619-63
Roshni, Garg, and Abha Shukla. (2021). The impact and implications of SWFs: a systematic review of literature. Qualitative Research in Financial Markets 13 (5): 580–607.
Urban, D. (2011). The role of sovereign wealth funds in global managament of excess foreign exchange reserves. Comparative Economic Research. Central and Eastern Europe, 14(2), 143-158.