پژوهش های برنامه و توسعه

پژوهش های برنامه و توسعه

تحلیل نقش اعتماد در کاهش هزینه‌های تأمین مالی کسب‌وکارهای کوچک از منظر بانکداری اسلامی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 گروه اقتصاد اسلامی، دانشکده اقتصاد، دانشگاه علامه طباطبایی(ره)، تهران، ایران
2 دانشجوی مقطع دکتری اقتصاد اسلامی، موسسه آموزش عالی علوم انسانی اسلامی، دانشگاه بین المللی المصطفی
چکیده
هدف: این پژوهش به بررسی نقش اعتماد در کاهش هزینه‌های تأمین مالی کسب‌وکارهای کوچک از منظر بانکداری اسلامی می‌پردازد. اعتماد یکی از عوامل کلیدی در فرآیند تأمین مالی است که در نظام بانکداری اسلامی، با توجه به ویژگی‌هایی مانند استفاده از قراردادهای مرابحه و سایر عقود شرعی، اهمیت ویژه‌ای دارد.
روش: داده‌های تحقیق از ۵۵ بانک اسلامی در ده کشور اسلامی شامل ایران، اندونزی، مالزی، عربستان سعودی، امارات متحده عربی، ترکیه، پاکستان، مصر، نیجریه و بنگلادش گردآوری شده و شامل ۸۵۰ مشاهده از مدیران بانکی در نیمه دوم سال ۲۰۲۴ است. برای تحلیل داده‌های دوتایی مربوط به انتخاب نوع قرارداد مرابحه، مدل رگرسیون پروبیت به‌کار گرفته شد و برآوردها با استفاده از نرم‌افزار EViews انجام گرفت.
یافته‌ها: نتایج نشان می‌دهد که متغیر اعتماد اثر منفی و معناداری بر تخصیص قراردادهای مرابحه دارد؛ به‌طوری‌که در سطح اعتماد بالاتر، احتمال ارائه مرابحه کاهش می‌یابد و بانک‌ها تمایل دارند به سمت قراردادهای مشارکتی مانند مضاربه حرکت کنند که ریسک کمتری دارند. همچنین، اندازه بانک اثر مثبت و معناداری داشته و بیانگر این است که بانک‌های بزرگ‌تر به دلیل دسترسی بیشتر به منابع مالی و توان بالاتر مدیریت ریسک، بیشتر مرابحه اعطا می‌کنند. متغیر همکاری با چند بانک نیز اثر مثبت و معنادار نشان داده است.
نتیجه‌گیری: یافته‌ها تأکید می‌کنند که اعتماد می‌تواند محرکی برای استفاده از ابزارهای جایگزین تأمین مالی باشد و بانک‌های اسلامی باید بر تقویت اعتماد، استفاده از اطلاعات نرم و ارتقای شفافیت به‌عنوان راهبردهای کلیدی برای بهبود شرایط تأمین مالی کسب‌وکارهای کوچک تمرکز کنند.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Analysis of the Role of Trust in Reducing Financing Costs for Small Businesses from the Perspective of Islamic Banking

نویسندگان English

mohammad saeid panahi boroojerdi 1
ahmad ali rezaei 2
1 Department of Islamic Economics, Faculty of Economics, Allameh Tabatabaei University, Tehran, Iran
2 PhD student, Islamic Economics, Institute of Higher Education of Islamic Humanities, Al-Mustafa International University, Qom, Iran
چکیده English

Abstract
Objectives: This study examines the role of trust in reducing financing costs for small businesses from the perspective of Islamic banking. Trust is a key factor in the financing process, and within Islamic banking systems, characterized by Shariah-compliant contracts such as Murabaha, its importance becomes more evident.
Methods: Data were collected from 55 Islamic banks across ten countries, including Iran, Indonesia, Malaysia, Saudi Arabia, the United Arab Emirates, Turkey, Pakistan, Egypt, Nigeria, and Bangladesh, comprising 850 observations from bank managers during the second half of 2024. The analysis was conducted using a probit regression model in EViews.
Results: The results reveal that trust has a negative and significant effect on Murabaha allocation, indicating that higher levels of trust reduce the likelihood of offering Murabaha contracts. In such cases, banks tend to adopt alternative financing instruments such as partnership or Mudarabah contracts, which involve lower risk. Furthermore, bank size shows a positive and significant impact, suggesting that larger banks, due to greater financial resources and stronger risk management capabilities, are more likely to provide Murabaha financing. Engagement with multiple banks also has a positive and significant effect on Murabaha allocation.
Conclusion: These findings underscore the role of trust as a catalyst for promoting alternative financing mechanisms while highlighting that larger banks exhibit a stronger propensity toward Murabaha, especially short-term contracts. The study recommends that Islamic banks enhance trust, leverage soft information, and improve transparency as strategic measures to create favorable financing conditions for small businesses.

کلیدواژه‌ها English

Trust
Financing Costs
Small Businesses
Islamic Banking

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 13 اردیبهشت 1405