پژوهش های برنامه و توسعه

پژوهش های برنامه و توسعه

اولویت‌بندی طرح‌های ناتمام آزادراهی کشور با مدل تصمیم‌گیری چندمعیاره (MCDM) و فرآیند تحلیل شبکه‌ای (ANP)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری مهندسی عمران، مدیریت ساخت، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات.
2 دانشیار، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، دانشکدۀ عمران، معماری و هنر.
3 استادیار، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، دانشکدۀ عمران، معماری و هنر.
10.22034/pbr.2024.377375.1302
چکیده
این مقاله برگرفته از یک پژوهش کاربردی- توسعه‌‏ای است که با هدف ارائة مدلی مناسب برای تصمیم‌‏گیری و اولویت‏‌بندی طرح‌‏های ناتمام آزادراهی کشور، با توجه به محدودیت منابع مالی، انجام گرفته است. مسئلة اساسی پژوهش با این پرسش آغاز می‏‌شود که با ابتنا به اسناد فرادستی نظام و شرایط خاص داخلی و خارجی، با چه معیارها و مدل‏‌هایی می‌‏توان نسبت به اولویت‏‌بندی مناسب طرح‌‏های ناتمام آزادراهی کشور تصمیم‏‌گیری کرد؟ روش پژوهش، تحلیلی- کمّی و شیوة جمع‌‏آوری اطلاعات در آن، کتابخانه‌‏ای و میدانی است؛ به‏‌طوری‏‌که ابتدا با بررسی اسناد فرادستی و مرور پژوهش‏‌های انجام‌‏یافته، معیارهای مناسب برای اولویت‏‌بندی طرح‏‌ها، شناسایی و سپس مجموعة معیارها و زیرمعیارها در یک ماتریس جمع‌‏آوری می‏‌شوند. در ادامه، ازطریق مصاحبه با خبرگان به‌‏روش دلفی و وزن‏‌دهی هریک از معیارها، ماتریس موزون معیارها شکل می‏‌گیرد. درنهایت با فرموله‏‌کردن هریک از معیارهای موزون و تجزیه و تحلیل شبکه‌‏ای (ANP) با نرم‌‏افزار Super Decision و کاربرد مدل‏‌های تصمیم‌‏گیری چندمعیاره (MCDM)، سوپرماتریس طرح‌‏های اولویت‏‌بندی‏‌شدة آزادراهی کشور نتیجه‌‏گیری و برای اجرا آماده می‌‏شود. با استفاده از این ماتریس، اولویت هریک از طرح‏‌های آزادراهی به‏‌صورت تک‏‌معیاره یا چندمعیاره تعیین می‏‌شود. از دیگر یافته‌‏های این پژوهش، امکان طراحی مگاماتریس برای تمامی طرح‌‏های عمرانی اولویت‌‏بندی‏‌شدة کشور است.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Prioritization of unfinished freeway projects of the country with multi-criteria decision making model (MCDM) and network analysis process (ANP)

نویسندگان English

Hossein Haghighi 1
Mehdi Ravanshadnia 2
Saeid Kardar 3
1 PhD Student in Civil Engineering, Construction Management, Islamic Azad University, Science and Research Branch, Tehran, Iran.
2 Associate Professor, Faculty of Civil Engineering, Architecture and Art, Islamic Azad University Science and Research Branch, Tehran, Iran.
3 Assistant Professor, Faculty of Civil Engineering, Architecture and Art, Islamic Azad University Science and Research Branch, Tehran, Iran.
چکیده English

By considering financial resource constraints, this article, stems from applied-developmental research, conducted to develop a suitable decision-making model for prioritizing the country's unfinished freeway projects. The main question of the research is: given the existing system documents and the specific internal and external conditions, what criteria and models can effectively guide decisions on prioritizing the country's incomplete freeway projects? The research employs an analytical-quantitative approach, with data gathered through both library research and field studies. Initially, relevant criteria for prioritization are identified by reviewing existing documents and previous studies, and these criteria, along with their sub-criteria, are compiled into a matrix. Expert interviews using the Delphi method are then conducted to assign weights to each criterion, resulting in a weighted criteria matrix. Finally, by applying network analysis (ANP) with Super Decision software and multi-criteria decision-making models (MCDM), a supermatrix of prioritized freeway projects is generated and prepared for implementation. This matrix enables the determination of project priorities using either single or multiple criteria. Additionally, the research identifies the potential to create a megamatrix that prioritizes all construction projects across the country.

کلیدواژه‌ها English

Unfinished freeway projects of the country
multi-criteria decision-making models
network analysis
Infrastructure projects
آذر، عادل، رجب‏زاده، علی (1394). تصمیم‏گیری کاربردی رویکرد MADM. تهران، نگاه دانش.
احمدزاده، سحر (1395). بررسی علل تأخیر و اولویت تکمیل پروژه‏های عمرانی نیمه‏تمام با معیارهای مالی (مطالعة موردی: پروژه‏های منتخب استان یزد). مؤسسة آموزش عالی امام جواد(ع)- یزد، دانشکدة مدیریت.
اشرفی، الهه (1394). ارزیابی و اولویت‏بندی، مهم‏ترین علل تأخیرات در پروژه‏های عمرانی EPCF- مطالعة موردی اجرای قطعاتی از خطوط 3 و 4 متروی تهران، دانشگاه ایوانکی، دانشکدة مهندسی عمران.
بهرامی خوشنود، اسماعیل (1394). اولویت‏بندی طرح‏های عمرانی با استفاده از روش تصمیم‏گیری چندمعیاره (مطالعة موردی: پروژه‏های پیشنهادی عمرانی شهرداری همدان)، دانشگاه پیام نور استان البرز، مرکز پیام نور کرج.
پژوهشکدة آمار (1398). گزارش وضعیت طرح‏های تملک دارایی‏های سرمایه‏ای.
رحیم‏زاده، پیام (1396). اولویت‏بندی عوامل مؤثر بر تأخیر پروژه‏های راه‏سازی به‏کمک فرآیند تحلیل سلسله‏مراتبی (مطالعة موردی: استان مازندران). مؤسسة آموزش عالی علوم و فناوری آریان، دانشکدة مهندسی عمران.
روانشادنیا، مهدی، عباسیان جهرمی، حمیدرضا (1394). از مدیریت پروژه تا مدیریت سبد پروژه‏ها. تهران، فدک ایساتیس، رئیس‏جمهور (1397). (اولویت‏های عمومی و تخصصی وزارت راه و شهرسازی در دولت دوازدهم).
زندیه وکیلی، مهدی (1394). اولویت‏بندی طرح‏های تملک دارایی‏های سرمایه‏ای برنامة پنجم به‏منظور تخصیص منابع با استفاده از تصمیم‏گیری چندمعیاره و برنامه‏ریزی آرمانی (مطالعة موردی: پروژه‏های فرهنگی استان مرکزی، دانشگاه هرمزگان، پردیس خودگردان قشم.
سازمان برنامه و بودجه کشور (1398). گزارش وضعیت طرح‏های تملک دارایی‏های سرمایه‏ای.
 سازمان برنامه و بودجه کشور (1400). گزارش برنامة جهش تولید.
سازمان برنامه و بودجه کشور (پاییز 1400). ساماندهی و اولویت‏بندی طرح‏های تملک دارایی‏های سرمایه‏ای در لایحة بودجة سال 1401.
صادقی، اسماعیل (1393). بررسی و اولویت‏بندی عوامل مؤثر بر موفقیت پروژه‏های عمرانی براساس رویکرد AHP فازی (مطالعة موردی: پروژه‏های راه و شهرسازی استان هرمزگان، شهرستان بندرعباس، دانشگاه هرمزگان، دانشکدة ادبیات و علوم انسانی.
فراتی، حسن و ناظمی، منیره (1395). شناسایی و اولویت‏بندی شاخص‏های مهندسی ارزش در پروژه‏های عمرانی دولت. فصلنامة علمی- پژوهشی مدیریت سازمان‏های دولتی، 5 (شماره 1، (پیاپی 17)، 121-136.
 فرخ، مجتبی (1395). طراحی مدل زنجیره تأمین حلقة بسته با رویکرد برنامه‏ریزی فازی استوار، (PhD)، دانشگاه تهران.
قانون بودجة سال 1400.
محقر، علی، مهرگان، محمدرضا، آذر، عادل، مطهری فریمانی، ناصر (1393). طراحی مدلی برای انتخاب پروژه‏های عمرانی در بخش عمومی، مدیریت صنعتی، 6 (4)، 831-847. Doi:10.22059/imj.2014.52033.
مؤمنی، منصور (1385). مباحث نوین تحقیق در عملیات. تهران، انتشارات دانشگاه تهران.
نوبخت، محمدباقر (1395). روش تحقیق پیشرفته. جهاد دانشگاهی، چاپ چهارم.
نوبخت، محمدباقر (1400). الگوهای توسعه. سازمان برنامه و بودجه، چاپ سوم.
 
Amiri, Morteza Pakdin (2010). Project selection for oil-fields development by using the AHP and fuzzy TOPSIS methods. Expert Systems with Application, 37(9), 6218-6224. doi:https://doi.org/10.1016/j.eswa.2010.02.103.
Angelou, G.N.,&Economides, A.A (2008). A Decision Analaysis Frameworkfor Prioritizing a Portfolio of ICT Infrastructure Orojects. Leee Transaction of Engineering Management, 55(3), 479-495. Doi:10.1109/TEM,2008.922649.
Cleden, David (2009). Managing Project Uncertainty (Advances in Project Management) (First ed.): Routiedge.
Fischer, Jamie Montague&Amekudzi, Adjo (2011). Quality of Life, Sustainable Civil Infrastructure and Sustainable Development: Strategically Expanding Choice. Journal of Urban Planning and Development, 137(1), 39-48. doi:10.1061/(asce)up.1943-5444.000003.
Glanzel, Wolfgang, chen, Chaomei&Song, Min (2019). Visualizing a field of research: A methodology of systematic scientometric reviews, plas One, 14(10).
Knoope, M.M., Ramirez, A7Faaij, A.P.C (2015). The Influence of uncertainty in the development of a CO2 infrastructure network. Applied Energy, 158, 332-347. doi:10.1016/j.apenergy.2015.08.024.
Müller, Daniel B., Liu, Gang, Løvik, Amund N., Modaresi, Roja, Pauliuk, Stefan, Steinhoff, Franciska S.,& Brattebø, Helge (2013). Carbon emissions of infrastructure development, Environmental science & technology, 47(20), 11739-11746. doi:10.1021/es402618m.
 Mell, Ian C., Henneberry, John, Hehl-Lange, Keskin, Berna (2013). Promoting urban greening: Valuing the development of green infrastructure investments in the urban core of Manchester, UK Urban Forestry & Urban Greening, 12 (3), 296-306
Macura, Dragana, Bošković, Branislav, Bojović, Neboša,&Milenković, Miloš (2011). A MODEL FOR PRIORITIZATION OF RAIL INFRASTRUCTURE PROJECTS USING ANP, International Journal of Transport Economics/Rivista internazionale di economia dei transport, 38(3) , 285-309.
Muńoz-Medina, B,Romana, MG,&Ordóñez, J(2019). Seleción de la major alternative en proyectors de infraestructuras de aparcamientos con criterios en conflict de diferntes grupos de interès, informes De La construccion, 71(556), 312.
Mohagheghi, Vahid, Mousavi, Seyed Meysam, Antuchevićiene, Jurgita&Dorfeshan, Yahya, framework introducing MORAS method in an interval type 2 fuzzy environment. International Jounal if Strategic Property Management, 23(6), 390-404.
Niusha, Ashkan, Azar, Adel, Moazzez, Hashem&Heydari, Kiomars (2019). A Multi-objective Optimization Model for Iran's Renewable Power Portfolio, Management Research in Iran, 23(1), 171-191.
Pujadas, P., Pardo-Bosch, F., Aguado-Renter, A.,&Aguado, A.(2017). MIVES multi-criteria approach for the evaluation, prioritization and selection of public investment.     
Samson, Sundeep, Reneke, James A.,&Wiecek, Margaret M.(2009). A review of different perspectives on uncertainty and risk and an alternative modeling paradigm. Reliability Engineering&System Safety, 94(2), 558-567.
Yuan, Jingfeng, Skibniewski, Miroslaw j., Li, Qiming&Zheng, Lei (2010). Performance objective of Stakeholders. Journal of Management in Engineering, 26(2), 89-104. doi:doi:10.1061/(ASCE)ME.1943-5479.0000011.
Willows, Robert, Reynard, Nick, Meadowcroft, Ian&Connell, Richenda (2003). Climate adaptation: Risk, Uncertainty and decision-making. UKCIP Technical Report. Retrieved from Oxford: http://nora.nerc.ac.uk/id/eprint/2969/
Young, Trevor L. (2010). Successful Project Management: Develop Effective Skills, Manage the Risks, Use Tried and Tested Techniques (Sunday Times Creating Success) (3 rd ed.): Kogan Page.