پژوهش های برنامه و توسعه

پژوهش های برنامه و توسعه

توزیع نسبت فداکاری خانوارها در ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
اسمعیل ابونوری 1
محبوبه فراهتی 2
لیلا سلیمی 3
1 استاد اقتصاد، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران.
2 استادیار اقتصاد، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران، (نویسندۀ مسئول).
3 دانشجوی دکترای اقتصاد، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران
10.22034/pbr.2024.210257
چکیده
بال (1994)، زیان تولیدی ناشی از اجرای یک سیاست تورم‌‏زدایی را نسبت فداکاری نامگذاری کرده است که به ‏معنای درصد تولید ازدست ‏رفته به ‏ازای یک درصد کاهش در روند تورم است. تورم علاوه بر تولید، می‌تواند به‌طور قابل‌توجهی الگوی مصرف و توزیع هزینه‌ها را نیز تحت ‏تأثیر قرار دهد که این موضوع در جوامعی که درمیان دهک‌‏های مختلف تفاوت‌های درآمدی قابل ملاحظه‌‏ای وجود دارد، از اهمیت بیشتری برخوردار است. بر این اساس، هدف اصلی این پژوهش، محاسبۀ نسبت فداکاری براساس نرخ تورم و سهم مخارج ناخالص سرانۀ هر دهک از مخارج ناخالص سرانۀ همۀ دهک‌‏ها برای ایران طی دورۀ زمانی 1401-1363 است. بدین ‏منظور، ابتدا دوره‏‌های کاهش تورم شناسایی شده و سپس، نسبت فداکاری هر دوره براساس تکنیک بال محاسبه می‌شود. نتایج نشان می‌‏دهند کاهش تورم براساس متوسط مقادیر نسبت‏‌های فداکاری دهک‏‌های مختلف در 6 دورۀ شناسایی‏ شده، به‏ شکل U وارون است؛ به ‏طوری‌‏که این نسبت برای دهک‌های اول تا هفتم، مثبت و برای دهک‌های هشتم تا دهم، منفی است. به‏ عبارت دیگر، در دهک‏‌های اول تا هفتم، کاهش تورم به‏ طور متوسط با کاهش سهم مخارج ناخالص سرانۀ دهک موردنظر از مخارج ناخالص سرانۀ همۀ دهک‌‏ها همراه است؛ ولی کاهش تورم در دهک‌‏های هشتم تا دهم منجر به افزایش سهم مخارج ناخالص سرانۀ دهک موردنظر از مخارج ناخالص سرانۀ همۀ دهک‌‏ها می‌‏شود. طبق نتایج، با اجرای سیاست تورم‏‌زدایی، بیشترین کاهش سهم مخارج، مربوط به دهک پنجم است و درمقابل دهک دهم بیشترین افزایش سهم مخارج را دارد.
کلیدواژه‌ها
نسبت فداکاری
نرخ تورم
هزینه خانوار
ایران

موضوعات

عنوان مقاله English

Distribution of Household Sacrifice Ratio in Iran

نویسندگان English

Esmaiel Abounoori 1
Mahboobeh Farahati 2
Leyla Salimi 3
1 Professor of Economics, Semnan University, Semnan, Iran.
2 Assistant Professor of Economics, Semnan University, Semnan, Iran, (Corresponding Author).
3 Ph.D. Candidate in Economics, Semnan University, Semnan, Iran
چکیده English

The sacrifice ratio, a concept introduced by Ball (1994), measures the economic cost of reducing inflation. It represents the percentage of output lost for every one-percent decrease in the inflation rate. Inflation not only impacts production but also significantly shapes consumption patterns and spending distribution, particularly in societies with wide income disparities.
This study examines the sacrifice ratio in Iran from 1984 to 2022. It focuses on the relationship between inflation and the share of per capita gross expenditures for each income decile. First, periods of inflation reduction were identified. Then, the sacrifice ratio for each period was calculated using Ball's technique.
The results reveal an inverted U-shaped relationship between the sacrifice ratio and income deciles. For the first to seventh deciles, the sacrifice ratio is positive, indicating that disinflation reduces their share of per capita gross expenditures. Conversely, for the eighth to tenth deciles, the sacrifice ratio is negative, meaning their share of expenditures increases during disinflation periods.
Notably, the fifth decile experiences the greatest decline in its expenditure share as a result of disinflation, while the tenth decile sees the largest increase. These findings underscore how disinflation policies can disproportionately affect different income groups, highlighting the importance of addressing income inequality in economic planning.

کلیدواژه‌ها English

Acceptance of Coopetition Strategy
Healthcare Supply Chain
Fuzzy Cognitive Map
Scenario Analysis
آذربایجانی، علیرضا، رحمانی، تیمور، مدنی زاده، سید علی و افروزی، حسن (1400). نابرابری تورمی و تاثیر واکنش خانوار بر میزان آن: شواهدی از ایران. تحقیقا اقتصادی، 56(1)، 1-24.
https://doi.org/10.22059/jte.2021.84924
التجایی، ابراهیم؛ ریاحی، خدیجه (۱۳۹۱). عوامل مؤثر بر هزینه تولیدی تورم زدایی در کشورهای در حال توسعه. پژوهشنامه اقتصادی، 12(44)، 1-24.
https://sid.ir/paper/499591/fa
زروکی، شهریار، تقی نژاد عمران، وحید، محمودی عالمی، عالیه (1401). تحلیل اثر دوگانه تورم بر نابرابری درآمد در ایران: با تاکید بر سبد کل و گروه‌های کالایی، فصلنامه برنامه­ریزی و بودجه، ۲۷(۱)، ۱۲۵-۹۵.
https://doi.org/10.52547/jpbud.27.1.95
خسروی نژاد، علی اکبر و عبیری، مسلم (1402). بررسی روند توزیع درآمد: خانوارهای شهری، روستایی و کشوری در دو دهه اخیر. مرکز پژوهش های توسعه و آینده­نگری سازمان برنامه و بودجه کشور، تهران.
شاکری، عباس، جهانگرد، اسفندیار و اقلامی، سمیه (1392). اثر غیر خطی تورم بر نابرابری درآمد در ایران. فصلنامه پژوهش­های اقتصادی (رشد و توسعه پایدار)، 13(4)، 27-53.
 http://ecor.modares.ac.ir/article-18-3050-fa.html
صامتی، مجبد و ایزدی، سعیده (1393). اثر هزینه های رفاهی تورم بر دهکهای هزینه­ای مختلف خانوارهای شهری استان اصفهان، فصلنامه پژوهش­های اقتصادی ایران، 19(59)، 117-152.
صبوری، امیر، ربیعی، مهناز، زندی، فاطمه و شکوری، بهرام (1401). تأثیر سیاست پولی بهینه بر نقدینگی و‌ نابرابری توزیع درآمد. نشریه اقتصاد و بانکداری اسلامی، ۱۲ (۴۲)، 405-387.
 http://mieaoi.ir/article-1-1358-fa.html
فرزین وش، اسداله؛ علی نژاد مهربانی، فرهاد (۱۳۸۶). محاسبه نسبت تبادل تولید و تورم (مورد اقتصاد ایران). فصلنامه نامه مفید، (12)، 3-24.
https://www.sid.ir/paper/3572/fa
 
مهرآرا، محسن؛ برخورداری دورباش، سجاد؛ بهزادی صوفیانی، محسن (1398). بررسی تاثیر نااطمینانی تورمی بر نسبت فداکاری در کشورهای در حال توسعه. فصلنامه مجلس و راهبرد، 26 (97)، 39-70.
https://www.sid.ir/paper/224935/fa
Acevedo, L., & Hofstetter, M. (2023). Sacrifice ratios and the income distribution: Stylized facts for OECD countries. Economics Letters, Elsevier, 232(C).
https://doi.org/10.1016/j.econmod.2014.03.023
Ada,T. O., & Onyebuchi, D. A. (2018). An empirical analysis of the sacrifice ratio in Nigeria. CBN Bullion, 42(4), 37-45.
 https://dc.cbn.gov.ng/bullion/vol42/iss4/4
Amornthum, S. (2004). Income Inequality, Inflation and Nonlinearity: The Case of Asian Economies, University of Hawaii, Economic Research Organization Lecture note, No. 601.
Ball, L. (1994). What determines the sacrifice ratio? In: Mankiw, N. (Ed.), Monetary Policy. The University of Chicago Press, 155–193.
Cecchetti, S., & Rich, R. (2001). Structural Estimates of the U.S. Sacrifice Ratio. Journal of Business and Economic Statistics,19(4), 416-427.
https://www.jstor.org/stable/1392276.
Dierks, L.H. (2023). Inflation, Monetary Policy and the Sacrifice Ratio: The Case of Southeast Asia. South East Asian Central Banks (SEACEN) Research and Training Centre.
https://EconPapers.repec.org/RePEc:sea:wpaper:wp50
Furceri, D., Loungani, P., & Zdzienicka, A. (2018). The effects of monetary policy shocks on inequality. Journal of International Money and Finance, 85, 168-186.
https://doi.org/10.1016/j.jimonfin.2017.11.004
Galli, R. & van Der Hoeven, R. (2001). Is Inflation Bad for Income Inequality. The Importance of the Initial Rate of Inflation. Employment Paper 2001/29. International Labour Organization.
 
Gereziher, H. Y. & Nuru,  N, Y. (2021). Structural estimates of the South African sacrifice ratio.WIDER Working Paper Series , World Institute for Development Economic Research (UNU-WIDER).
Hofstetter, M. (2008). Disinflations in Latin America and the Caribbean: a free lunch?. Journal of Macroecon. 30, 327–345.
https://doi.org/10.1016/j.jmacro.2006.08.008
Isiwekpeni, J. & Egbon, P.C. (2024). Sacrifice Ratio And Macroeconomic Variables For Selected West African Countries: Panel Data Analysis. International Journal of Innovative Finance and Economics Research, 12(2), 22-34.
Jordan, T. (1997). Disinflation costs, accelerating inflation gains, and central bank independence. Weltwirtschaftliches Arch, 133(1), 1–21.
https://www.jstor.org/stable/40440513.
Leitemo, K., & Roste, O.B. (2003). Measuring the Sacrifice Ratio, Some International Evidence. Monetary Policy and Macroeconomic Stabilization, 21, 117-155.
Mazumder, S. (2014). Determinants of the sacrifice ratio: Evidence from OECD and non-OECD countries. Econ. Model, 40, 117–135.
https://doi.org/10.1016/j.econmod.2014.03.023.
Pratik, M., Dipankar, B., & Anirban, S. (2015). Estimating Sacrifice Ratio for Indian Economy – A Time Varying Perspective, RBI Working Paper Series, 01.
Zhang, L. H. (2005). Sacrifice Ratios with Long-Lived Effects. International Finance, 8(2), 231-262.
https://doi.org/10.1111/j.1468-2362.2005.00158.x