تجزیه و تحلیل تغییرات بهره‌وری انرژی‌ در ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار، گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

2 پژوهشگر مرکز پژوهشهای توسعه و آینده‌نگری، تهران، ایران(نویسنده مسئول)

3 استاد یار، عضو هیئت علمی پژوهشکده اقتصاد، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

چکیده

مقاله حاضر در پی پاسخ به این پرسش اساسی است که مهم‌ترین عامل تغییرات بهره‌وری انرژی در ایران طی دوره 1394 ـ 1385 چیست؟ به همین منظور، بر مبنای سه جدول داده ـ ستانده متقارن فعالیت در فعالیت به قیمت ثابت »سال 1385 مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی»، «سال 1390 مرکز آمار ایران» و «جدول بهنگام شده سال 1394 با روش RAS» درچارچوب روش‌شناسی مطالعه ژاکوب (2003)، تغییرات بهره‌وری انرژی به شش عامل«تغییرات ارزش‌افزوده»، «تغییرات مصرف انرژی»، «تغییرات عرضه داخلی»، «تغییرات ساختاری(تکنولوژی)»، «تغییرات مصرف (سهم) بخشی تقاضای نهایی» و «تغییرات ترکیب درون بخشی تقاضای نهایی» در سطح فعالیتهای «کشاورزی»، «صنعت»، «برق»، «حمل و نقل»، «سایر خدمات» تجزیه شده است. نتایج نشان می‌دهد تغییرات ارزش افزوده برای بخشهای یادشده، کاهش دهنده بهره‌وری انرژی است. به بیان دیگر، بهره‌وری انرژی از محل ارزش افزوده تأثیر منفی پذیرفته است. این در حالی است که اثر تغییرات میزان مصرف انرژی فقط در بخش‌‌های کشاورزی و برق کاهنده بوده است. همچنین، اثرات سایر عوامل مورد بررسی بر بهره‌وری انرژی طی دوره مورد بررسی تقریبا صفر بوده است.

کلیدواژه‌ها