پژوهش های برنامه و توسعه

پژوهش های برنامه و توسعه

ارائۀ یک الگوی بومی هم‌راستاسازی توسعۀ آموزش‌های تکنیکی ـ تکمیلی دانشگاهی با نیاز بازار کار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 کارشناسی‌ارشد کارآفرینی، گروه مدیریت، دانشکدۀ اقتصاد و کارآفرینی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.
2 دانشیار، عضو هیئت‌علمی گروه مدیریت دانشکدۀ اقتصاد و کارآفرینی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.
چکیده
ضعف هم‌راستایی آموزش‌های دانشگاهی با نیازمندی‌های بازار کار از جمله دغدغه‌های مهم نظام آموزشی کشور است، اما مدلی که بر اساس آن استراتژی مشخصی برای مواجهه با این چالش تدوین و اجرا شود در دسترس نیست. با توجه به این خلأ تئوریک، مقالۀ پیش‌رو درصدد است الگویی بومی به‌منظور هم‌راستاسازی توسعۀ آموزش‌های تکنیکی ـ تکمیلی دانشگاهی با نیاز بازار کار را با روش پژوهش آمیخته و بر منطق آشیانه‌ای ارائه کند. در بخش کیفی تا دستیابی به اشباع نظری با 17 نفر مصاحبه انجام شد؛ روش نمونه‌گیری در این بخش نمونه‌گیری نظری و بر اساس تکنیک گلوله‌برفی بوده است. در بخش کمّی پرسشنامه‌ای در اختیار 120 نفر از متخصصان قرار گرفت. روایی ابزار پژوهش در بخش‌های مختلف با استفاده از تکنیک‌های خودبازبینی، مثلث‌سازی و غیره و پایایی با ضریب آلفای کرونباخ بررسی و تأیید شد. به‌طور خلاصه، یافته‌های پژوهش نشان داد مجموعه عواملی به‌صورت چندبعدی و درهم‌تنیده بر کارآمدی و توسعۀ آموزش‌های دانشگاهی متناسب با تقاضای بازار، تأثیر گذارند. مدل پارادایمی ارائه‌‌شده نیز نشان‌دهندۀ آن است که این پدیده متأثر از عوامل مختلفی است که در شرایط علّی، مداخله‌ای و زمینه‌ای ‌طبقه‌بندی‌شدنی هستند و نتایج مختلف اقتصادی، آموزشی و اجتماعی به‌عنوان پیامدهای اجرای راهبردهای توسعۀ آموزش‌های تکنیکی ـ تکمیلی قابلیت مطرح‌شدن دارند. برنامه‌ریزی صحیح در راهبردها با مجموع بار عاملی 4٫14 مهم‌ترین نقش و حضور اساتید مهارتی باتجربۀ اجرایی در عوامل مداخله‌گر با بار عاملی 1/000 ضعیف‌ترین نقش را در ارائۀ الگو دارند.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Providing a Local Model of Aligning the Development of University Technical-Advanced Educations with the Needs of the Labor Market

نویسندگان English

Parya Jafaryan 1
Yosef Mohamadifar 2
Bizhan Rezaee 2
1 Master's degree, Department of Management, Faculty of Economics and Entrepreneurship, Razi University, Kermanshah, Iran.
2 Associate Professor, Department of Management, Faculty of Economics and Entrepreneurship, Razi University, Kermanshah, Iran.
چکیده English

The mismatch between university education and labor market demands is a critical concern for many education systems. However, there's a lack of established models to guide the development of strategies that address this issue. This article aims to bridge this gap by proposing a new, locally-developed model for aligning the development of advanced technical university education with labor market needs.
The research employed a mixed methods approach with nested logic. The qualitative section utilized theoretical sampling based on the snowball technique. Interviews were conducted with 17 individuals until reaching theoretical saturation, a point where no new insights emerged. The quantitative section involved a survey administered to 120 experts. The validity of research tools was ensured through self-review techniques and triangulation across data sources. Additionally, Cronbach's Alpha coefficient confirmed the study's reliability.
The findings reveal a multi-dimensional and interconnected set of factors influencing the effectiveness of aligning university education with market demands. The proposed model further demonstrates that causal, interventional, and contextual factors influence this phenomenon. Additionally, the model suggests potential economic, educational, and social outcomes associated with implementing strategies for developing advanced technical education. The research identifies "correct planning in strategies" as the most critical factor (total factor load of 4.14), while the presence of "skilled professors with executive experience" plays a less significant role (factor load of 1.000) within the model's framework.

کلیدواژه‌ها English

University Trainings
Appropriateness of Training
Technical-Advanced Training
Labor Market
آراسته، حمیدرضا؛ کتابدار، مجیدرضا؛ عبدالهی، بیژن؛ زین‌آبادی، حسن‌رضا (1401). «پاسخ‌گویی دانشگاه‌های ایران به بازار کار از منظر خبرگان آموزش عالی». نشریۀ فرهنگ و ارتقای سلامت فرهنگستان علوم پزشکی، دورۀ ششم، شمارۀ دوم: 351-359.
اسحاقی، فاخته؛ محمدی، رضا (1399). «اشتغال‌پذیری دانش‌آموختگان و تضمین کیفیت آموزش عالی». چهاردهمین کنفرانس ارزیابی و تضمین کیفیت در نظام‌های دانشگاهی، تهران: 47-66.
اصلانی، فرشید؛ ملکی‌ها، مرضیه؛ حشمت‌زاده، عاطفه (1397). «تأثیر جو سازمانی بر یادگیری غیررسمی محل کار با نقش میانجی سرمایۀ روان‌شناختی معلمان». پژوهش‌های روانشناختی در مدیریت، سال نهم، شمارۀ یک: 31-53.
ایمان، محمدتقی و نوشادی، محمودرضا (1390). «تحلیل محتوای کیفی». فصلنامۀ عیار پژوهش در علوم انسانی، سال سوم، شمارۀ ششم: 15-44.
امیدی، حامد (1390). «انگیزش در سازمان با رویکردی از تئوری معکوس». سالنامۀ اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و علمی، شمارۀ 135: 87-98.
امیدی، نبی؛ محمدی‌پور، رحمت اله؛ امیدی، محمدرضا (1395). «شناسایی موانع توسعۀ کارآفرینی در میان دانش‌آموختگان رشتۀ کشاورزی». فصلنامۀ علمی ترویجی فرهنگ ایلام، دورۀ هفدهم، شمارۀ 52 و 53: 40-50.
انتظاری، یعقوب (1395). «آموزش عالی و قابلیت‌های اشتغال فارغ‌التحصیلان». نشریۀ آموزش عالی ایران، شمارۀ 31، 1-25.
انتظاریان، زهره؛ طهماسبی، طاهره (1390). «بررسی میزان هماهنگی و انطباق نظام آموزش عالی و آموزش‌های فنی و حرفه‌ای با نیازهای بازار کار». ماهنامۀ اجتماعی، اقتصادی، علمی و فرهنگی کار و جامعه، شمارۀ 140: 59-71.
بهروزی، محمد (1388). «ارائۀ مدلی مناسب برای پاسخ به نیازهای بازار کار از طریق ارتباط کارآمد صنعت و دانشگاه». نشریۀ صنعت و دانشگاه، دورۀ 2، شمارۀ 3-4: 63-74.
پرند، کوروش؛ نیرومند، پوران‌دخت؛ فرجی ارمکی، اکبر؛ علیزاده، ابوالفضل؛ احدیه، نرگس (1390). «ارائۀ چارچوب پیشنهادی به‌منظور مهارت‌آموزی و توانمندسازی دانشجویان با رویکرد شایستگی‌محوری». اولین همایش بین‌المللی صنعت و صادرات فناوری اطلاعات، تهران، 16 اردیبهشت.
پیری سقرلو، مهدی؛ تحریری، آرش (1399). «مؤلفه‌های کلان تأثیرگذار بر توسعۀ آموزش رشتۀ حسابداری در دانشگاه‌های ایران». پژوهش‌های حسابداری مالی و حسابرسی، دورۀ 15، شمارۀ 2: 67-118.
تقوی لاریجانی، ترانه؛ مردانی حموله، مرجان؛ رضائی، نسرین؛ قدیریان، فتانه (1393). «رابطۀ قاطعیت و تفکر انتقادی در دانشجویان پرستاری». نشریۀ آموزش پرستاری، دورۀ 3، شمارۀ 1: 32-40.
جعفری هرندی، رضا (1399). «ساخت و اعتباریابی پرسشنامۀ ارزیابی کارایی بیرونی فارغ‌التحصیلان دانشگاه». مجلۀ توسعۀ آموزش جندی‌شاپور اهواز، دورۀ 11، شمارۀ 2: 191-204.
doi: 10.22118/edc.2019.205963.1171
چاووشی، زهرا؛ منیعی، زهرا؛ ابراهیمی، یزدان (1399). «بررسی وضعیت دانش‌آموختگان دکتری رشتۀ آموزش عالی». چهاردهمین کنفرانس ارزیابی و تضمین کیفیت در نظام‌های دانشگاهی: 67-90.
حقانی، فریبا؛ خدیوزاده، طلعت (1388). «تأثیر دورۀ آموزش کارگاهی مهارت‌های مطالعه و یادگیری بر راهبردهای مطالعه و یادگیری دانشجویان استعداد درخشان». مجلۀ آموزش در علوم پزشکی. 9 (1): 31-40.
خروشی، پوران (1401). «بررسی دیدگاه فارغ‌التحصیلان دانشگاه فرهنگیان از میزان کارآمدی درس کارورزی در افزایش توان حرفه‌ای دانشجومعلمان». نشریۀ مطالعات برنامۀ درسی، سال هفدهم، شمارۀ 64: 217-248.
دسلر، گری (1990). مبانی رفتار سازمانی. ترجمۀ پارسائیان، علی؛ اعرابی، سیدمحمد (1397). تهران: انتشارات دفتر پژوهش‌های فرهنگی.
راهداری، مائده؛ نصر، احمدرضا (1394). «ارزیابی مهارت‌های حرفه‌ای و وضعیت اشتغال دانش‌آموختگان کارشناسی مهندسی فناوری اطلاعات». فصلنامۀ پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزش عالی، دورۀ 21، شمارۀ 2: 1-24.
رجب‌زاده، مهدی؛ مرتضوی، مهدی؛ دوستار، محمد؛ آخوندی، نسرین (1399). «توسعۀ چارچوب مفهومی ظرفیت‌سازی سازمانی بخش آموزش عالی به‌منظور پاسخگویی به انتظارات جامعه: رویکرد تحلیل مضمون». پژوهش‌های مدیریت منابع سازمانی. 10(2): 45-73.
رحیمی، فرج اله؛ درزیان عزیزی، عبدالهادی؛ مالکی، عالیه (1398). «بررسی چالش‌ها و موانع اشتغال فارغ‌التحصیلان دانشگاه در ایران». چهارمین کنفرانس ملی اقتصاد، مدیریت و حسابداری، اهواز.
قارون، معصومه؛ انتظاری، یعقوب (1399). «جایگاه آموزش‌های مهارتی در توسعۀ اقتصادی دانش‌بنیان». نشریۀ صنعت و دانشگاه، دورۀ 5، شمارۀ 17: 61-78.
شریعت‌زاده، نفیسه سادات؛ خورسندی طاسکوه، علی؛ طاهری، مرتضی؛ عباس‌پور، عباس؛ تقوی‌فرد، محمدتقی (2022). «طراحی الگوی شایستگی‌های کارکردی دانش‌آموختگان دکتری دانشگاه‌ها». مجلۀ راهبردهای آموزش در علوم پزشکی، دورۀ 15، شمارۀ 4: 411-422.
شریفی، اصغر؛ فاطمه، اسلامیه (1391). «بررسی تأثیر دوره‌های کارآموزی بر میزان رضایت و استرس شغلی کارکنان دانشگاه‌ها». اولین همایش ملی الگوهای آموزش منابع انسانی دانشگاه تهران.
شیخی دیزجگان، محبوبه؛ خلیلی، لیلا؛ زرندی، مرتضی (1394). «بررسی معضلات دانشگاه در راستای بهره‌وری نیروی انسانی». دومین کنفرانس بین‌المللی پژوهش‌های نوین در مدیریت، اقتصاد و حسابداری، ایران، ارومیه.
صائب، شاهین (1398). «نقش هنرستان‌های فنی و حرفه‌ای در بازار کار محلی». پایان‌نامۀ کارشناسیارشد رشتۀ اقتصاد گرایش علوم اقتصادی، دانشگاه زنجان.
صدرآبادی، زهرا؛ محمدی، مهدی (1400). «بررسی عوامل مرتبط با اشتغال فارغ‌التحصیلان رشتۀ علم اطلاعات و دانش‌شناسی (مطالعۀ موردی: فارغ‌التحصیلان دانشگاه قم)». علوم و فنون مدیریت اطلاعات، 7(1)، 19-52.
doi: 10.22091/stim.2020.5259.1376
صدیقیان بیدگلی، آمنه (1395). «دانشگاه ایرانی از منظر دانشجوی ایرانی». چهارمین کنفرانس بینالمللی پژوهش در علوم و تکنولوژی. سن‌پترزبورگ ـ روسیه.
صنعت‌خواه، علیرضا (1392). «نیازسنجی بازار کار و رابطۀ آن با اشتغال دانش‌آموختگان دانشگاه‌ها». پایان‌نامۀ کارشناسی‌‌ارشد، دانشگاه شیراز.
عابدی سروستانی، احمد (1397). «واکاوی کاربرد ویژگی‌های آموزش غیررسمی در فعالیت‌های ترویجی». فصلنامۀ علمی پژوهشی آموزش محیطزیست و توسعۀ پایدار، سال هفتم، شمارۀ اول: 37-48.
doi: 10.30473/ee.2018.5057
عباسی، محمد؛ قورچیان، نادرقلی (1388). «شناسایی عوامل مؤثر بر توسعۀ تعاونی‌های دانش‌آموختگان». فصلنامۀ رهبری و مدیریت آموزشی، سال سوم، شمارۀ 2: 143-170.
عباسی لرکی، شیدا؛ عبدلی سجزی، عباس (1399). «تشخیص و شناسایی مهارت‌های بازار کار در فارغ‌التحصیلان دانشگاهی و بررسی میزان شکاف بین آموزش و مهارت در آموزش عالی». سومین کنفرانس روان‌شناسی علوم تربیتی علوم اجتماعی و علوم‌انسانی، والنسیا، اسپانیا.
عطارنیا، احمد؛ عباسی، حمیده؛ علی‌محمدی، رقیه (1400). «ارزیابی نیازهای آموزشی بازار کار نسبت به فارغ‌التحصیلان رشته‌های دایر در آموزش فنی و حرفه‌ای استان قم». مجلۀ توانمندسازی سرمایۀ انسانی، دورۀ 4، شمارۀ 1: 43-53.
علی ماندگاری، ملیحه؛ بی‌بی رازقی نصرآباد، حجیه؛ کارگر شورکی، محمدرضا؛ میری، راضیه (1399). «مطالعۀ پیامدهای بیکاری روی زندگی روزمره جوانان شهر کرمانشاه». پژوهش‌های جامعه‌شناسی معاصر، سال نهم پاییز و زمستان شمارۀ 17: 147-183.
کرانی، زهرا (1400). «مدل ساختاری توانمندسازی دانشجویان رشتۀ کشاورزی دانشگاه رازی برای ورود به بازار کار». فصلنامۀ پژوهش مدیریت آموزش کشاورزی، دورۀ 13، شمارۀ 56: 186-210.  doi: 10.22092/jaear.2021.354738.1833
کریمی، منوچهر؛ احمدی، سیدعلی‌اکبر (1401). «ارائۀ مدل شایستگی اختصاصی استادان دانشگاه». نشریۀ آموزش و ارزشیابی، دورۀ 14، شمارۀ 53: 159-180.
گل‌پیچ، زینب؛ سلیمانیان، علی‌اکبر؛ امانی، زکیه (1398). «نقش اعضای هیئت‌علمی در فرایند کاریابی فارغ‌التحصیلان دانشگاه». فصلنامۀ علمی پژوهشی آموزش عالی ایران، دورۀ 2، سال 11: 27-58.
گودینی، وحید (1394). «افزایش میزان گرایش فارغ‌التحصیلان دانشگاهی جویای کار به مراکز فنی و حرفه‌ای برای طی دورۀ مهارت‌آموزی در رشته‌های مختلف و خوداشتغالی در سال‌های اخیر». نشریۀ مهارت‌آموزی، شمارۀ 13: 103-110.
فیروزیان، محمود؛ سروری، محمد (1400). «تأثیر آموزش ضمن‌خدمت بر عملکرد کارکنان؛ (مطالعۀ موردی: وزارت تجارت افغانستان)»، فصلنامۀ پژوهش‌های معاصر در علوم مدیریت و حسابداری، دورۀ سوم، شمارۀ هشتم: 231-248.
قائد رحمت، الهه (1396). «بررسی عوامل مرتبط با وضعیت اشتغال فارغ‌التحصیلان دانشگاهی در شهر یزد». پایان‌نامۀ کارشناسیارشد. دانشکدۀ علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه یزد.
قاسمیان، الهام (1393). «ﺑﺮﺭﺳﻲ ﻧﻘﺶ آموزش‌های ﻣﻬﺎﺭﺗﻲ ﺑﺮ ﻣﻴﺰﺍﻥ ﺍﺷﺘﻐﺎﻝ ﺩﺍﻧﺶ‌ﺁﻣﻮﺧﺘﮕﺎﻥ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻫﻲ ﺑﺎ ﻛﻤﻚ ﺗﻜﻨﻴﻚ ﻣﻌﺎﺩﻻﺕ ﺳﺎﺧﺘﺎﺭﻱ». نشریۀ مهارتآموزی، دورۀ 3، شمارۀ 11: 33-47.
قدیریان، فائزه سادات؛ آرذا، مرضیه (1399). «بررسی محتوای آموزش فنی و حرفه‌ای با امکان‌سنجی نیازهای بازار کار». هشتمین همایش علمی ‌پژوهشی علوم تربیتی و روان‌شناسی آسیب‌های اجتماعی و فرهنگی، ایران، تهران.
لطفی جلال‌آبادی، مصطفی؛ فرهادی، علی؛ روایی، سلطنت (1398). «طراحی الگوی مهارت‌محوری برای دانشجویان فنی و حرفه‌ای با استفاده از نظریۀ داده بنیاد». فصلنامه علمی کارافن. دورۀ 16، شمارۀ 46: 71-100.
متوسلی، محمود؛ آهنچیان، محمدرضا (1389). اقتصاد آموزش ‌و پرورش. تهران: سمت، 3.
محمدی‌فر، یوسف؛ الماسی‌فرد، محمدرسول (1398). «تبیین پیشران‌های اجتماعی و اقتصادی تعمیق پدیدۀ بیکاری در کرمانشاه». فصلنامۀ پژوهش‌های جامعه‌شناسی معاصر، سال نهم، شمارۀ 16: 117-141.
محمدی‌فر، یوسف؛ منوری‌فرد، فیض‌اله؛ الماسی‌فرد، محمدرسول؛ مرادی آزانی، روشنک (1401). «ریشه‌های پیدایش بیکاری دانش‌آموختگان دانشگاهی (مطالعۀ موردی: استان کرمانشاه)». مطالعات کارآفرینی و توسعۀ پایدار کشاورزی، دورۀ 10، شمارۀ 1: 85-110.
مهربانی، وحید (1396). «تحلیلی اقتصادی از اثر بُعد خانواده بر عملکرد تحصیلی فرزندان». فصلنامۀ پژوهش‌های اقتصادی، سال هفدهم، شمارۀ اول: 163-187.
میرسپاسی، ناصر (1390). «روش‌شناسی ارتقای کیفیت آموزش عالی کشور رویکردی سیستمی و مهندسی معکوس». نخستین همایش مدیریت کیفیت در دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی و پژوهشی کشور، تهران.
نوشادی، ناصر؛ خادمی، محسن (1390). «ارزیابی برنامۀ درسی رشتۀ مطالعات اجتماعی از منظر اندیشۀ انتقادی». فصلنامۀ نوآوری‌های آموزشی، شمارۀ 38. سال نهم: 107-134.
هاشمی، سیداحمد (1394). «رابطۀ استفاده از مهارت‌های اساسی تدریس و بهبود عملکرد تحصیلی دانشجویان». نشریۀ راهبردهای آموزش در علوم پزشکی، دورۀ 8، شمارۀ 1: 43-49.
 
Allen, J. Weert, E. D. 2007. ‘What do educational mismatches tell us about skill mismatches? A cross-country analysis’. In: European Journal of Education, 42(1), 59–73.
Arasri, Zahra, & Valinejad, Mahbobeh. (2011). Type Of Entrepreneur's Incentives Among Iranian Women. The Journal Of Womevs' Studies. Journal Of Scientific and Research On Women's Studies, 5(3), 99-125. Sid.
Arasti, Z. Kiani Falavarjani, M. Imanipour, N. (2012). A Study of Teaching Methods in Entrepreneurship Education for Graduate Students. Studies in Higher Education, 2(1), 2-10. doi:10.5539/hes.v2n1p2
Brown G. and Atkins M. (1998). Effective teaching in higher education, London: goulledge.
Costa, A. (12015). Developing minds: A resource book for teaching thinking.critical thinking. Nurse Educator, 18 (5), 16-19.
Chhinzer, N. and Russo, A. M. (2018). “An exploration of employer perceptions of graduate student employability”, Education + Training, 60 (1), PP 104-120.
Choi,S, G, Seoung,J, Kim, N. (2019). Impact of vocational education and training on adult skills and employment: An applied multilevel analysis. International Journal of Educational Development.
Fayolle A. (2009). Entrepreneurship Education in Europe: Trends and Challenges, OECD LEED Programme, universities, innovation and entrepreneurship: good practice workshop. [Online] Available:
Finch, D.J.; Hamilton, L.K.; Baldwin, R.; Zehner, M. An exploratory study of factors affecting undergraduate employability. Educ. Train. 2013, 55, 681–704. DOI:10.1108/ET-07-2012-0077
Forster, A. G. & Bol, T. (2018). Vocational education and employment over the life course using a new mea- sure of occupational specificity... Social Science Research,70,176- 197.
Līce,A. (2017). Meeting employers’ expectations on employability competencies of higher education graduates. Latvia:12th European Quality Assurance Forum.
Martin.M(2018a)Internal Quality Assurance and Employability. www.iiep.unesco.org.
Martin,M (2018b).Internal Quality Assurance:Enhancing higher education quality and graduate employability. Published by:International Institute for Educational Planning.
Muvita, K. (2018). Tanzania graduate employability: perception of human Resource management practitioners. International Journal of Human Resource Studies, 8(2): 263-273.
Norqvist, L. & Leffler, E. (2017). Learning in non-formal education: Is it youthful‖ for youth in action?. International Review of Education, 63, 235-256. DOI 10.1007/s11159-017-9631-8.
Russell, S. T. (2001). “Focus: The Developmental Benefits of Nonformal Education and Youth Development‖. The University of California, Davis: The 4-H Center for Youth Development. 12 p. doi: 10.30473/ee.2018.5057.
Sid Nair C, Patil A, Mertova P. (2009). Re-engineering graduate skills – a case dtudy. European Journal of Engineering Education; 34(2): 131- 139.
Singh, R. Chawla, G. Agarwal, S. and Desai, A. (2017).“Employability and innovation: development of a scale”, International Journal of Innovation Science, 9 (1), PP 20-37.
Thirunavukarasu, G. Chandrasekaran, S. Betageri, V.S. Long, J. (2020). Assessing learners’ perceptions of graduate employability. Journal Sustainability, 1-17. doi: 10.3390/su12020460.
Yorke, M. 2006. Employability in higher education: What it is - what it is not. Learning and Employability,1.York,England:Higher Education Academy.